Giải thích câu tục ngữ: Ăn trông nồi, ngồi trông hướng

0
Giải thích câu tục ngữ: Ăn trông nồi, ngồi trông hướng

Đề bài: Anh chị hãy giải thích câu tục ngữ: “Ăn trông nồi, ngồi trông hướng”

Bài làm

Nền văn học nước ta rất phong phú và đa dạng được truyền từ đời này sang đời khác với rất nhiều câu ca dao, tục ngữ để răn dạy con cháu, với những câu từ dễ thuộc, dễ nhớ khiến con người điều chỉnh được hành vi của mình. Có câu tục ngữ: “Ăn trông nồi, ngồi trông hướng” để thấy được những lời giảng dạy mà các cụ để lại về cách nhìn trước sau, về cách ứng xử trong cuộc sống.

Đầu tiên khi đọc lên chúng ta hiểu ngay ý nghĩa câu tục ngữ là muốn dạy cho ta những việc nhỏ nhất trong cuộc sống, ý tứ trong việc đi đứng, ngồi xuống trong gia đình, như ngay trong gia đình chúng ta, khi ăn cơm, nói chuyện với người lớn thì cần có thái độ và cách cư xử như thế nào cho phải đúng với nghĩa “kính trên, nhường dưới”, học ngay từ cuộc sống hàng ngày, để hình thành nên thói quen, nếp sống cho phải. Hay khi đang ăn cùng tập thể, ngồi chỗ đông người thì khi ăn phải biết ý tứ nhìn mọi người xung quanh như thế nào? Không thể nào ngồi luôn một chỗ các cụ, các bác lớn tuổi, anh chị bề trên rồi ăn uống, nói năng bừa bãi như thế rất mất lịch sự. Và thêm qua hành động đó mọi người đánh giá không tốt về mình.

“Ăn trông nồi” nghĩa là khi ăn phải xem cơm còn hay không để còn biết dừng lại, không nhẽ thấy cơm ít mà cứ ăn hết luôn mà không nghĩ đến phần người khác. Nhất là khi nhà đông người, thì phải ăn ít đi chứ không được chỉ biết đến bản thân mình. Mọi người cũng thường có câu “suy nghĩ trước khi nói”, hoặc khi làm một việc chúng ta cũng cần phải suy nghĩ trước sau, mình là khách, mình là người trẻ cần phải kính người già và trẻ nhỏ, chỉ cần ý tứ một chút là họ có thể hiểu được phần nào con người mình và có ấn tượng tốt đẹp ngay từ đầu.

Xem thêm:  Cảm nghĩ của em về truyện ngắn Tôi đi học của Thanh Tịnh

Còn “ngồi trông hướng” là chúng ta phải hiểu, hướng đây chính là vị thế tương quan với người khác trong bữa ăn. Không thể một người trẻ tuổi lại ngồi ngang hàng với các cụ lớn tuổi, người trẻ nhất là con gái thì nên ngồi gần để bới cơm cho mọi người. Đồng thời khi ngồi gần nồi cơm thì ta sẽ biết ăn đến đâu để còn phần người khác, “trông hướng” cũng đồng nghĩa với việc xem thái độ của mọi người mà có được những hành xử tốt nhất của mọi người. Là khách thì “trông hướng” sẽ khiến chủ nhà cảm thấy tôn trọng, và có những thiện cảm tốt dành cho mình.

giai thich cau tuc ngu an trong noi ngoi trong huong - Giải thích câu tục ngữ: Ăn trông nồi, ngồi trông hướng

Giải thích câu tục ngữ: Ăn trông nồi, ngồi trông hướng

Ngày nay khi xã hội đã phát triển hơn, không còn chế độ phong kiến hà khắc như ngày xưa thì mọi người cũng thoải mái hơn trong một số trường hợp. Thời ngày xưa, có người phép tắc đến mức khi người già, những người lớn tuổi đã hạ đũa không ăn nữa thì bản thân mình cũng nên thôi. Thật sự lời khuyên qua câu tục ngữ không hề thừa chút nào từ ngày xưa cho đến tận bây giờ.

Có rất nhiều câu chuyện kể về việc cần phải “ăn trông nồi, ngồi trông hướng”, như trong một quán ăn, có hai hình tương phản trong nhà hàng, một thanh niên gác chân lên ghế, vừa ăn vừa nói chuyện rôm rả, thi thoảng cười to lên với người bạn đối diện. Anh ta thuộc một thang bậc giá trị, còn đây, một người đàn bà trung niên, có lẽ là một cán bộ viên chức, lại thuộc một thang bậc giá trị khác, lúc khách đông chị nhanh chóng chọn một chỗ trống, kéo ghế đúng tầm, ăn uống rất thận trọng. Và chị ấy ý thức được hành động thế nào cho phù hợp. Hay một câu chuyện khác, một đôi vợ chồng có người chồng rất ham ăn, thường ăn hết phần của người khác, mà không biết đến mọi người như thế nào, hành động đó cần “ăn trông nồi, ngồi trong hướng”, làm cho mọi người mỗi khi thấy người chồng đều không muốn ngồi cùng, thấy vậy người vợ bèn ra một kế sách để anh chồng ăn chậm lại là “cứ giật dây thì mới được gắp một miếng”. Trong cuộc sống hàng ngày, hành động của chúng ta chỉ cần thay đổi một chút thì mọi người sẽ đánh giá con người mình theo một phương hướng khác. Biết rằng, mỗi người có cách ăn, cách đi đứng ngồi khác nhau, nhưng hãy hành động thế nào cho đẹp, cho phải với hành xử mà ông, bà, bố, mẹ dạy chúng ta.

Xem thêm:  Giới thiệu về sáo trúc ngữ văn 8

Thế mới thấy, tuy một hành động nhỏ thôi cũng để ta hiểu rõ về một con người. Các cụ đã có những lời khuyên rất cụ thể, từ những việc ăn như thế nào? Ngồi thế nào? Đó là những răn dạy phải nhất xưa kia mà ông cha ta để lại. Khi đến chỗ đông người cần có ý thức, không nên vì hành động của mình khiến mọi người cảm thấy xấu hổ thay, làm cho không khí của bữa tiệc trở nên xấu đi. Mà hãy để mọi người cảm thấy thỏai mái, ăn uống, nói chuyện mà khen hành động của chúng ta. Trong xã hội, có thể những thứ tốt đẹp ta làm không được xã hội để tâm nhiều lắm vì đó điều hiển nhiên, nhưng khi bạn chỉ cần  hành động sai, làm xấu đi thì chắc chắn sẽ bị xã hội nói đến, thế nên hãy để cho họ thấy những cử chỉ đẹp của mình.

Ngày xưa, khi còn trong những năm đất nước còn nhiều khó khăn, đời sống nhân dân không được no đủ, xã hội mà miếng ăn được coi trọng, cái đói nghèo cứ mãi đeo bám và gia đình chẳng ai dư giả cả. Trong bữa ăn hàng ngày, còn phải nhường nhịn nhau, nhưng nhiều người họ đâu có để ý, cứ ăn no phần mình rồi đi về, còn người khác thì không cần để ý. Biết rằng mỗi nơi có một nét văn hóa riêng, có cách ăn uống, ngồi riêng nhưng cũng ta vẫn phải giữ được bản chất, đạo lý mà ông cha ta để làm tăng thêm giá trị cho văn hóa dân tộc, bản sắc văn hóa hòa nhập chứ không bị hòa tan.

Xem thêm:  Suy nghĩ về truyền thống thương người như thể thương thân

Câu tục ngữ “Ăn trông nồi, ngồi trông hướng” chính là câu tục ngữ để lại cho ta nhiều ý nghĩa trong cuộc sống, chỉ là những cái đơn giản cũng có thể hình thành nên tính cách của một người, qua đó thấy được chúng ta sống trong một môi trường có giáo dục, biết lịch sự, biết ý, để mọi người thêm thấy phẩm chất của mình.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *