Phân tích bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ của Hàn Mặc Tử

0
Phân tích bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ của Hàn Mặc Tử

Đề bài: Phân tích theo ý hiểu bài thơ Đây thôn vĩ dạ của Hàn Mặc Tử

Bài làm

Hàn Mặc Tử một hồn thơ đau đáu, nặng nề về cái tình, sự luyến tiếc của những điều nội tâm, cô đơn, nuối tiếc…Tuy vậy nhưng những tác phẩm ông để lại rất đặc sắc, thể hiện sự sâu sắc trong suy nghĩ , cái trữ tình ẩn sâu nơi người về cảnh xung quanh. Trước khoảnh khắc tử sinh, tác giả đã kịp lắng đọng lại những lời tâm sự trọn vẹn, cho mối tình đầu với người con gái đất Huế thân thương qua bài thơ Đây thôn vĩ dạ.

Bài thơ được bắt đầu với lời mời gọi nhẹ nhàng, khó cưỡng lại như bởi lời người lời người con gái trong mộng của tác giả:

“Sao anh không về chơi thôn Vĩ?”

phan tich bai tho day thon vi da cua han mac tu - Phân tích bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ của Hàn Mặc Tử

Phân tích bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ

Câu hỏi tu từ ấy, đã để lại cho mỗi chúng ta những suy ngẫm riêng, nhưng sâu thẳm ấy dường như là lời trách móc ý tứ từ người con gái- Hoàng Thi Kim Cúc , hay chính tác giả hóa vào nhân vật  để phân thân tự chất vấn ,trước hoản cảnh bệnh tật éo le của mình khi lâu rồi không thể về chơi thôn Vĩ, khao khát muốn được trở về miền đất thương nhớ ấy lần nữa.

Tác giả tiếp tục miêu tả về nơi đây, khi nhìn bức ảnh nơi ở của cô gái, nơi thôn Vĩ ấy có:

   “Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên

   Vườn ai mướt quá xanh như ngọc

Lá trúc che ngang mặt chữ điền”

 Cuộc sống thiên nhiên nơi đây quá đẹp, tác giả có thể nhìn được cái ánh nắng đầu ngày xuất hiện đầy cuốn hút, ánh nắng chan hòa soi lên vạn vật, qua rặng cau, hình ảnh đặc trưng nơi thôn quê miên Trung Việt Nam. Lọt qua những tán lá ấy, ánh nắng ấy còn góp phần tô điểm cho vẻ đẹp tạo hóa và con người đã dày công vun đắp đó là những khu vườn xanh tốt, một màu xanh thuần chủng, mát mắt, tác giả đã ví ánh sáng soi lên những giọt sương đêm còn đọng trên lá khắp khu vườn lấp lánh như “ngọc”. Ở đây tác giả còn phóng tầm mắt đến con người xuất hiện trong toàn bộ khung cảnh, một con người đẹp đẽ, thân thiện, với dáng mặt quân tử bởi hình ảnh “lá trúc”, “mặt chữ điền” theo nhân tướng học là sự đẹp đẽ, đôn hậu. Qua tất cả,  ta hiểu được tình cảm tác giả dành cho con người nơi đây, một sự ca ngợi, trọn vẹn.  Để rồi, tiếp nối:

Xem thêm:  Phân tích bài thơ Mới ra tù tập leo núi

“Lối theo lối gió, mây đường mây

Dòng nước buồn thiu, hoa bắp lay”

  Những tâm sự mang tâm trạng xa cách vẫn còn vương vấn trong không gian, thời gian. Khi miêu tả “lối” và “đường”, tác giả ví mình và cô gái như hai hiện tượng của thiên nhiên, dẫu cùng ở trên bầu trời kia, dẫu vẫn còn tình yêu, sự quý mến nhau, nhưng lại trở thành phải chia lìa trong phút chốc, mỗi người một cuộc sống riêng, về một phương trời riêng của mình. Tâm trạng buồn thiu ngấm dần vào trong cảnh vật, đến cả những vật vô tri cũng được ngấm cảm xúc chia xa của tác giả qua từ “lay” và “buồn thiu” ấy. Sự u ám vẫn ám ảnh tác giả đến nỗi những câu thơ tiếp tục với hình ảnh vầng trăng, và chiếc thuyền phần nào như muốn nói điều gì:

  “Thuyền ai đậu bến sông trăng đó

Có chở trăng về kịp tối nay”

 Dường như câu hỏi của tác giả, chỉ để đấy gửi gắm vào đất trời, nỗi tâm tư ấy cùng hóa vào mảnh “trăng” đêm. Hình ảnh ấy có thể nói là đắt giá nhất toàn bộ tác phẩm, thể hiện ước muốn một lần trở về nơi ấy sâu sắc đến nhường nào. Trăng xuất hiện trong rất nhiều tác phẩm điển tích, điển cố của người xưa, của Bác Hồ thời kháng chiến,….hầu như là sự vật hiền từ, được ví như người bạn tri kỉ tâm sự nỗi lòng, để giải tỏa,…Câu hỏi vẫn đau đáu, vì tác giả đã thấy được sự gấp gáp của thời gian của mình.

Xem thêm:  Bình giảng bài thơ thương vợ của Trần Tế Xương

Mơ khách đường xa, khách đường xa

Áo em trắng quá nhìn không ra

Ở đây sương khói mờ nhân ảnh

Ai biết tình ai có đậm đà?

 Sự mơ mộng ấy không phải ngẫu nhiên, sự cách trở ấy không phải ngẫu nhiên, sự nuối tiếc ấy không phải ngẫu nhiên. Tất cả đã tạo nên tâm trạng u uất vì bất lực không thể làm gì, khi sức tàn lực kiệt. Điệp từ “khách đường xa” chính là tác giả của chúng ta, với mong ước cuối cùng là được trở về nơi đất Huế thân thương, với người con gái ấy lần cuối thì có nhắm mắt ông cũng mãn nguyện, Còn người con gái mặc áo dài trắng trong tấm ảnh ông nhận được không ai khác là Bà cúc, người ông thầm thương trộm nhớ, muốn tâm sự nhất. Nhưng có phải chăng “áo trắng” quá, làm tác giả nhìn không ra, tựa như một giấc mơ, bao quanh, để rồi “ sương khói mờ nhân ảnh” cõi mờ mờ ảo ảo, không phải thực tế. Nhưng câu hỏi cuối bài để lại cho chúng ta những xúc cảm đặc biệt. Sự khắc khoải, sự ẩn ý của nhà thơ vẫn âm vang ở đây, khi đặt  câu hỏi cho người con gái ông thương mà không thể đến kịp với nàng, một câu hỏi lửng của tình yêu muôn thuở, sự chung thủy trong tình yêu có còn tồn tại nếu ông chẳng còn sống.

Xem thêm:  Phân tích 13 câu thơ đầu trong bài thơ Vội vàng của Xuân Diệu

Tài năng nguời thi nhân ấy thật bậc thầy, cảm xúc, ý tứ hòa quyện, sự chân thành, đầy bi ai nhất đến người mình thương, và cũng lay động được tấm lòng độc giả.

Có thể nói, bài thơ khép lại với lời tâm sự buồn đến nao lòng, nhưng mở ra những khung cảnh đẹp về tình yêu, về sự đẹp đẽ của thiên nhiên, con người nơi xứ huế thân thương, mộng mơ,mảnh đất thôn Vĩ trù phú, giản dị nơi có người con gái ông từng đem lòng yêu, bây giờ và mãi mãi như vậy. Bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ còn là một bài thơ mang đậm những thành công về cách sử dụng ngôn ngữ và biện pháp tài tình đầy tình người.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *